XÚC ĐỘNG BÀI DIỄN VĂN CỦA CỤ TRỊNH NGỌC BÍCH NHÂN LỄ KỶ NIỆM NGÀY MẤT MINH KHANG THÁI VƯƠNG TRỊNH KIỂM

0

Chuẩn bị đến lễ kỷ niệm 447 năm ngày mất của Thế tổ, Minh khang Thái vương Trịnh Kiểm (1570 – 2017), Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam xin gửi đến bài phát biểu của Cụ Trịnh Ngọc Bích, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa – Nguyên Chủ tịch Hội đồng họ Trịnh tỉnh Thanh Hóa, Chủ tịch danh dự Hội đồng họ Trịnh Việt Nam nhân ngày giỗ Đức Thái vương Trịnh Kiểm năm 2003.

23_ve139

(Cụ Trịnh Ngọc Bích khi còn sống, lội giữa ruộng, xúc động trước mộ của Thành tổ Triết vương Trịnh Tùng (khi chưa được làm lại)

Kính thưa các quý vị đại biểu!
Kính thưa các ông, các bà dòng tộc thân thích họ Trịnh!
Kính thưa toàn thể đồng bào!

Được sự đồng ý của UBND tỉnh, Sở VHTT và Huyện ủy, UBND huyện Vĩnh Lộc, chúng ta tập trung tại đây để làm lễ dâng hương tưởng niệm danh nhân kiệt xuất trong lịch sử dân tộc, người công đầu xây dựng triều đại Lê Trung Hưng, gìn giữ non sông đất nước 249 năm, khởi nguồn tạo ra diện mạo văn hóa mới của dân tộc. Đó là Đức Thái vương Trịnh Kiểm.
Đức Thái vương Trịnh Kiểm sinh ngày 24 tháng 8 năm Quý Hợi (năm 1503 – niên hiệu Cảnh Thống thứ 6 đời vua Lê Trang Tông), ông còn có tên húy là Phiến, tên thường gọi là Kiểm.
Theo “Đại Việt Lê triều đế vương Trung hưng công nghiệp thực lục” của Hồ Sĩ Dương: Đức Thái Vương sinh trong gia đình nông dân nghèo, mang truyền thống gia đình ham học, tích đức, thích làm việc nghĩa, thích làm điều thiện, hiếu hạnh, nhân hậu, thuận hòa. Cụ thân sinh là Trịnh Lâu quê ở Biện Thượng (nay là Bồng Thượng, xã Vĩnh Hùng) ngoài việc đồng áng, ông chăm lo việc phúc cho làng. Cụ thân mẫu là Hoàng Thị Dốc quê ở Hổ Thôn, huyện Yên Định.
Thời trẻ, Đức Thái Vương gặp nhiều bất hạnh, sáu tuổi đã mồi côi cha. Mẹ bị giết oan vì cường quyền hiềm khích. Thế nhưng Đức Thái vương là người hiếu nghĩa và có nghị lực cương cường. Ngay từ ngày cắt cỏ chăn Trâu đã tỏ ra là người túc trí đa mưu. Để vượt số phận, thoát ách tôi đòi, Đức Thái vương đã trốn khỏi nhà Ninh Bang Hầu Nhà Mạc lên sách Cổ Lũng theo Hưng Quốc Công Nguyễn Kim dựng cờ phù Lê. Với mưu cơ và quyết đoán, Thái vương đã lập được nhiều công trạng, được Đức Hưng Quốc Công tin dùng và gả con gái là Nguyễn Thị Ngọc Bảo cho Thái vương. Sách Đại Nam nhất thống chí của triều Nguyễn đã viết “ Triệu tổ biết Trịnh Kiểm là người có tài năng kiến thức hơn người, yêu dân như con, đem con gái là Ngọc Bảo gả cho. Trịnh Kiểm giúp vua Lê, vì nhiều công lao được phong làm Thái sư Lượng Quốc Công”.

12400658_602905159873542_7115360093179699614_n
Đức Thái vương đã phò giá Vua Lê Trang Tông từ biên giới Việt – Lào về sách Thúy Thuần để lập cứ địa. Vận động và liên kết với các lang đạo miền núi Thanh – Nghệ để tăng cường lực lượng, gây thanh thế cho nghĩa quân phù Lê. Trực tiếp chỉ huy quân đi đánh Nghệ An, đuổi quân Mạc ra khỏi Thanh Hóa. Chiếm thành Tây Đô, đưa Vua về hiệp lực ba quân. Theo lệnh vua, đón Đô tướng Thái sư Nguyễn Kim từ Sầm Châu (Lào) về nước, tạo thế bền, tập trung lòng người. Xây dựng Thanh – Nghệ thành thành lũy vững bền. Làm cho Mạc Kính Điển, một danh tướng được xem là tài nhất triều Mạc, binh pháp tinh thông, quân kỷ nghiêm minh, trí tuệ thấu suốt việc quân, đưới trướng có hàng trăm đại tướng tài, cũng phải liên tiếp bại trận trước đạo quân của Thái Vương.
Năm 1558, Đức Thái vương dâng biểu lên vua Lê Anh Tông đưa Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa. Trong biểu có ghi “Đất Thuận Hóa là nơi hình thắng, vưa Nhà nước nhờ binh tài ở đấy mà nên đại nghiệp. Nay thần xem chưa yên, nhiều người trốn theo Mạc, sợ sau này có kẻ đưa giặc vào cướp phá chăng? Nếu không được một người tướng giỏi trấn thủ thì không sao yên được. Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vốn dòng thế tướng, gồm đủ dũng lược, có thể cho vào trấn thủ Thuận Hóa để cùng với các thú tướng ở miền Quảng Nam, làm thế ỷ dốc. Như vậy Nhà vua mấy khỏi cái lo về phía Nam.”
Có thể nói Thái vương xuất thân từ tầng lớp dân nghèo cùng khổ, Thái vương đã tự vươn mình thành một tướng lĩnh có quyền uy được tướng sĩ mến mộ. Thái vương là bậc dũng lược hơn đời. Biết sắp đặt kế hoạch để chống Mạc bảo toàn lực lượng, biết trù tính lâu dài, khiến thế lực Nhà Lê ngày càng thêm mạnh. Cho nên sau sự biến Đô tướng Thái sư Nguyễn Kim bị hàng tướng nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đầu độc chết, người thay thế tổng chỉ huy lực lượng phù Lê chỉ có thể là Đức thái vương Trịnh Kiểm. Vua Lê Trang Tông đã phong Thái vương “làm Đô tướng tiết chế cá xứ thủy bộ chư dinh kiêm Nội ngoại bình chương quân quốc trọng sự Thái sư Lạng Quốc công”. Phàm binh quyền ở ngoài khổn, công việc nhà nước, mưu lực trù tính, phong tước bổ quan xa gần đều được tùy tiện xử quyết rồi sau mới tâu Vua. Với uy lực nghiêng trời nhưng Thái vương vẫn một lòng trung trinh với Nhà Lê, phàm công việc gì đều quyết đoán rõ ràng, mọi việc đều đâu vào đấy.
Từ uy lực và tấm lòng phò Lê giúp nước, Đức Thái vương đã dần dần tập hợp được kẻ sĩ trong thiên hạ. Nhiều thức giả bỏ Nhà Mạc về theo nhà Lê Trung hưng như: Phùng Quốc công Lê Bá Ly, Trạng nguyên Phùng Khắc Khoan, Tây đạo tướng Thái úy Đoan Quốc công Nguyễn Khải Khang, Lại bộ thượng thư Ngự sử đài Nguyễn Thiến, danh sĩ Lương Hữu Khánh… và nhiều danh sĩ khác theo về ngày càng đông.
Năm 1548, Vua Lê Trang Tông băng hà, Thái vương lập Duy Huyên lên ngôi, tức vua Trung Tông. Được 8 năm thì Trung Tông băng hà, không có con nối nghiệp, Thái vương lại cho tìm con cháu Nhà Lê lên nối ngôi. Đó là Lê Duy Bang ở hương Bố Vệ huyện Đông Sơn, đặt niên hiệu là Thiên Hựu đời vua Lê Anh Tông.
Giữa những năm tháng trận mạc, Đức Thái vương còn chăm lo việc triều chính, sai đo đạc ruộng đất, lập chế độ thuế, khuyến khích việc nông trang, mở các cuộc thi Sĩ vọng, thi Hương để chọn nhân tài tạo gốc rễ bền cho nước. Để yên mặt Tây, Thái vương đã liên kết bang giao với Ai Lao. Năm Kỷ Tỵ 1565, Vua Lê Anh Tông gia phong Thái vương chức Thượng tướng quân Thái Quốc công, tôn phong Thượng phụ. Tháng 2 năm Canh Ngọ (1570) Thái vương ốm nặng và ngày 18 tháng 2, Đức Thái vương tạ thế ở tuổi 68.
25 năm nắm binh quyền, Đức Thái vương đóng góp lớn, là gường cột tạo dựng triều Lê Trung Hưng vững mạnh. Đức Thái vương sáng ngời một bề tôi trung, cần mẫn với nước, nghị lực vươn lên đem tài năng, trí tuệ giúp đời, giúp nước. Tấm lòng ấy muôn đời được ngưỡng mộ. Tự hào thay, Đức Thái vương lại là người con của quê hương Vĩnh Lộc, vùng đất địa linh nhân kiệt với hình khe thế núi ngựa hý quân reo chập trùng những dãy núi Hí Mã, Kim Âu, Hùng Lĩnh, Côn Sơn… nhất là núi Biện. Theo Đại Nam nhất thống chí triều Nguyễn: “Mạch núi từ phía Đông núi Hùng Lĩnh, theo ven sông Mã bỏ xuống, nổi vọt lên 29 ngọn đứng xa mà trông, hiện ra nhiều hình tàn lộng, như lâu đài, như cờ quạt, như voi ngựa, như gấm hoa, như bình phong, khi râm khi nắng, buổi sáng, buổi chiều khí sắc luôn thay đổi”. Ta tự hào với sông, núi, gấm, hoa quê hương ta, ta tự hào với những danh nhân kiệt xuất của quê hương ta làm rạng rỡ cho non sông Tổ quốc ta. Để rồi trong ta ngân nga bài ca:
Dòng Mã giang mênh mang sóng bạc
Dải Hùng Sơn, bát ngát điệp trùng
Núi sông chung đúc khí anh hùng
Sóc sơn – Biện Thượng một vùng anh linh.
 Kính thưa các vị đại biểu!
             Kính thưa các ông, các bà dòng tộc họ Trịnh cùng toàn thể đồng bào!
Dòng tộc họ Trịnh là một trong những dòng tộc lớn có từ lâu đời mà bản gốc là Thanh Hóa. Cũng như các dòng họ khác trên dải đất Việt Nam, thời nào cũng đều đóng góp những nhân tài kiệt xuất giúp đời, giúp nước, bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc vì sự sống hạnh phúc bình yên cho dân. Tướng Trịnh Huân giúp An Dương vương đánh quân Triệu Đà, ông già họ Trịnh họ Trịnh thôn Hổ Bái giúp Hai Bà Trưng đuổi quân Tô Định, Trịnh Tú là một trong những tứ trụ đại thần của Đinh Bộ Lĩnh. Và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, đã có biết bao danh tướng họ Trịnh tham gia ngay từ những ngày đầu nếm mật nằm gai như Trịnh Khả, Trịnh Khắc Phục, Trịnh Hối, Trịnh Lỗi, Trịnh Bôi, Trịnh Đồ, Trịnh Tứ, Trịnh Khuynh, Trịnh Vô. Trong cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy chống Pháp của Nguyễn Thiện Thuật, ông Đốc Tý có tên là Trịnh Quang Tý tham gia chỉ huy. Cuộc khởi nghĩa Hùng Lĩnh do Tống Duy Tân lãnh đạo có cụ đồ Trịnh Quát và rất nhiều con cháu dòng họ Trịnh tham gia… Trong sự nghiệp cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nhiều người họ Trịnh đã góp phần to lớn vào sự nghiệp chung của đất nước, làm rạng rỡ dòng họ Trịnh như: Nhà cách mạng lão thành Trịnh Đình Cửu được bầu làm người đứng đầu tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới thành lập ngày 03/2/1930. Đại tướng Lê Trọng Tấn tức Trịnh Trọng Tấn, Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng, tiến sỹ Luật Trịnh Đình Thảo là thành viên của Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam. Cụ Trịnh Xuân Lãng nguyên Đại sứ Việt Nam tại Liên Hợp Quốc. Nhà ông Trịnh Văn Bô là nơi Bác Hồ viết bản Tuyên ngôn độc lập, Doanh nhân Trịnh Văn Bô đã ủng hộ 5.147 cây vàng cho chính quyền cách mạng thời còn đầy gian khó. Và còn biết bao những trí thức cao cấp, các doanh nhân, các văn nghệ sĩ ưu tú, các anh hùng, chiến sĩ trong các ngành Kinh tế – văn hóa – xã hội, quân sự… cho chúng ta tự hào với truyền thống Đại dòng tộc họ Trịnh gắn bó với dân tộc, với đất nước, góp phần làm rạng rỡ cho đất nước quê hương.

unnamed-10
Chúng ta tập trung tại đây tưởng nhớ Đức Thái vương Trịnh Kiểm, cũng là giỗ tổ dòng họ Trịnh, để một dịp con cháu dòng tộc quy tụ dâng hương tổ tiên, phát huy truyền thống của gia tộc tiên tổ, góp phần xây dựng cuộc sống của mỗi gia đình, mỗi cá nhân ngày càng tốt đẹp. Thêm một lần con cháu dòng tộc quây quần trong tình cảm đoàn kết gắn bó, ấm áp nơi đất tổ tình quê. Cầu mong tổ tiên phù hộ không gì bằng suy ngẫm về truyền thống dòng tộc tổ tiên, các bậc công huân tiên liệt của tiên tổ, để rồi phát huy vương lên không ngừng trong cuộc sống. Có thể nói đó là truyền thống yêu thương đoàn kết vì nước, vì dân, là nghị lực vươn lên không ngừng khắc phục hoàn cảnh khó khăn để mở mang trí tuệ, là đức độ khiêm nhường nhân ái, khoan hòa, là ý thức trách nhiệm với đất nước, dân tộc, với con người, với dòng tộc dòng họ và với chính mình. Tâm đức sáng trong thì mọi việc đều vẻ vang xuôn sẻ.
Kính thưa các ông, các bà trong dòng tộc họ Trịnh!
Gia đình – dòng tộc là tế bào của xã hội. Xây dựng văn hóa gia đình – dòng tộc là công việc của bao đời nay để phát huy làm vẻ vang cho gia đình – dòng tộc. Những giá trị truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống mỗi con người. Nhiều gia đình dòng tộc họ Trịnh đã sưu tầm tộc phả, nối mạng tộc Phả, xây dựng truyền thống gia đình, dòng tộc, bảo vệ những di sản văn hóa để không bị mất mát hư hại. Đó là hoạt động văn hóa tốt đẹp. thế nhưng, hoàn cảnh xã hội luôn phát triển và thay đổi nên một mặt kế thừa những giá trị văn hóa truyền thống, mặt khác phải xây dựng những giá trị văn hóa mới. Đất nước ta, quê hương ta đang trên đường đổi mới tiến lên xây dựng Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thành tựu của đổi mới đang trở thành hiện thực trên quê hương ta, trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Phát huy giá trị truyền thống dòng họ Trịnh cần nêu cao tinh thần đoàn kết giúp nhau xóa đói thoát nghèo, khuyến tài, khuyến học, xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, dòng tộc văn hóa. Đặc biệt thực hiện tốt cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động. Bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể của dòng họ, cảnh giác với kẻ gian đánh cắp cổ vật.
         Kính thưa các vị đại biểu!
           Kính thưa bà con dòng họ và đồng bào!
Không gian mùa xuân tươi tốt, bà con về dâng hương giỗ Tổ, chúng tôi thay mặt Ban Tổ chức xin tri ân tới các vị có mặt hôm nay. Trong không khí mùa xuân thơm hương trầm tiên tổ, chúng tôi kính chúc các vị đại biểu, các ông, các bà, các cháu trong Đại tộc họ Trịnh và đồng bào: Mạnh Khỏe, hạnh phúc, an khang, thịnh vượng, gặp nhiều may mắn trong cuộc sống. Trở về với tổ tiên cội nguồn để rồi được tiếp thêm sức sống mới, sinh lực mới, niềm vui mới, hoa đời tươi mát vạn chồi xuân.
Xin chân thành cảm ơn các quý vị!

Share.

About Author

Leave A Reply