VƯƠNG PHỦ CHÚA TRỊNH Ở THÁI KIỀU, CON CHÁU HỌ TRỊNH AI CHƯA ĐẾN HÃY MỘT LẦN ĐẾN THẮP NÉN HƯƠNG CHO TỔ TIÊN…

2

Vương phủ chúa Trịnh ở Thái Kiều

Nằm sâu trong ngõ 218, Ngõ Chợ Khâm Thiên, đường Khâm Thiên, Hà Nội, ngay cạnh trường Tiểu học và Trung học Trung Phụng, có một ngôi đền nhỏ rộng chừng 40m2, ít ai ngờ rằng, đó đã từng là Phủ từ Nhà Trịnh, nơi thờ tự Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm, nơi đóng quân của quân đội Nhà Trịnh với diện tích rộng lớn, có đền đài, miếu thờ nguy nga, đẹp đẽ, tượng trưng cho thời đại thịnh vượng của Nhà Trịnh kéo dài 249 năm trong lịch sử Việt Nam, qua vật đổi sao dời, diện tích đền thờ thu hẹp lại, còn nhỏ bé… Mặc dù diện tích thờ tự còn sót lại là nhỏ bé, nhưng giá trị lịch sử, tâm linh, văn hóa, giáo dục. của Phủ từ thờ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm đối với nhân dân, dòng họ, đất nước là rất lớn….

13339736_285312735144749_3029213232950049827_n

Năm 1592 Trưởng Quốc công Trịnh Tùng (con Minh khang Thái vương Trịnh Kiểm), vị chúa đầu tiên mở cơ nghiệp chúa Trịnh 249 năm, đem quân từ Thanh Hóa ra đánh Thăng Long, quân Mạc Mậu Hợp (Vua Nhà Mạc) thua to chạy qua sông Nhị Hà đóng ở làng Thổ Khối (huyện Gia Lâm). Mạc Mậu Hợp cử tướng Mạc Ngọc Liễn thống lĩnh đại quân cùng các tướng Bùi Văn Khuê, Trần Bách Niên, Nguyễn Quyện giữ kinh thành. Trịnh Tùng dẫn quân qua cầu Nhân Mục, vượt sông Tô Lịch bày trận, truyền các tướng nội nhật phải lấy được thành Thăng Long. Các tướng Nguyễn Hữu Siêu, Trịnh Ninh, Hoàng Đình Ái, Trịnh Đỗ gồm ba mũi giáp công như vũ bão đánh quân Nhà Mạc, đại thắng tiến vào Thăng Long. Khi tiến quân, Trưởng Quốc công Trịnh Tùng cử Thụy Trung hầu, lấy cầu Mộng Kiều và Cửa Mộng Kiều ở phía Nam thành Thăng Long. Nơi đây sau trở thành khu vực đóng đại bản doanh của quân Trịnh (khu vực Thái Kiều).

13330916_252967268394546_7401364592285689080_n

(Phần còn sót lại của Phủ từ được nhân dân tôn tạo nên thành nơi thờ tự, chia làm hai tầng, bên phải là trường Tiểu học Trung Phụng, bên trái là ngõ nhỏ và trường cấp 2 Trung Phụng, cả hai nơi đây vốn là Phủ từ thờ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm)

Nhà sử học Nguyễn Vinh Phúc đã gặp hậu duệ chúa Trịnh và đã giới thiệu trong bài viết của Hội thảo Quốc gia về Phố Hiến năm 1994 tại Hưng Yên với tiêu đề “Phố Hiến nhìn từ Thăng Long”, trong đó có viết “…nơi đây xưa là các làng cổ Thái Kiều thuộc phường Đông Tác, một trong 36 phường của kinh thành Thăng Long thời Lê hay chính xác là 1 trong 18 phường của huyện Thọ Xương thời Lê. Trong ngõ có một ngôi đền mà dân địa phương gọi là Phủ Chúa Trịnh. Tại đây có bài vị thờ Minh khang Thái vương Trịnh Kiểm. Người dân địa phương cho biết cái hồ trong ngõ tên gọi là Cầu Bạch có hình thước thợ vốn là hào vây quanh phủ và họ cũng chỉ ra nơi nền kho, nơi hồ voi và nói rằng các cụ tổ truyền lại là trước khi chúa Trịnh Tùng xây Vương Phủ thì ông đã đóng quân ở đây. Nơi đây, phủ thờ người đèn nhang trong phủ là họ Trịnh, có giữ một bộ sách cũ tên là Trịnh gia phả ký, với nội dung ghi lại các thế thứ đời chúa Trịnh (kể cả con cháu các chi). Phần phụ lục còn ghi lại một số văn thơ của các chúa Trịnh và tác giả họ Trịnh” (trích Kỷ yếu hội thảo phố Hiến – Sở văn hóa Thông tin Thể thao Hải Hưng – 1994).

14542671_310887349269204_340636445_n

(Ban thờ, ở giữa tượng thờ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm)

Làng Thái Kiều xưa có đình thờ Thành hoàng làng là Minh Khang Thái Vương Trịnh Kiểm và một đền phủ cùng thờ Thái vương Trịnh Kiểm, đây là khu vực rộng lớn có nhiều cây cổ thụ, có thể đi bằng thuyền rồng đến Phủ thờ bằng đường thủy từ khu Vương phủ Trịnh.

13339502_285312631811426_6923040603276229781_n

Nơi đây hàng năm có lễ hội ở Đình Làng và Phủ từ rất lớn do triều đình tổ chức. Theo sách Lê Triều chiếu lệnh thiện chính (niên hiệu Đức Long năm thứ 3 tức năm 1631) quyển thượng Bộ Lễ ghi rõ: “Cung Miếu Đức Thế tổ Minh Khang Thái Vương ở cầu Mộng xây hình chữ công, ba mặt hành lang bên tả bên hữu hai lớp, bốn mặt tường. Hằng năm tu bổ xây dựng thêm, lát gạch, dọn cỏ. Theo lệ cũ các hạng lính ở các huyện, xã và các phường thuộc hai huyện Thọ Xương, Quảng Đức phải làm công việc này. Nay cấp thêm dân các xã để trông nom phụng sự các công việc này. Vậy các sự vụ về việc các nơi phụng sự các nơi thờ bốn vị tôn thần phải giao cho các huyện ấy phụ trách, cho công việc được chuyên trách làm một chế độ vĩnh viễn. Chuẩn bị cho các huyện, xã phụ trách. Cùng hai huyện Thọ Xương và Quảng Đức để tiện việc công tác nói trên, để đỡ tốn cho dân (không bắt dân chịu). Lệnh mùa thu tháng bảy (1631) định lệ chia việc cho các hộ. Bốn mùa phụng sự cung miếu, xã lớn phải nộp ba cổ tiền, ghi sáu bát mỗi bát năm hộp, các lễ tế trong bốn mùa, công là một quan hai tiền cổ, gạo bốn bát”. (trích Lê triều chiếu lệnh thiện chính).

14543434_310887579269181_1119960273_n

(bức hoành phi nơi thờ tự)

Theo bàn đồ triều Nguyễn năm 1866 và 1873, Cung miếu thờ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm thuộc làng Thái Kiều gọi là Phủ Từ. Theo tài liệu thư viện khoa học Trung ương (số 2-3-24) của Biệt lam Trần Huy Bá vẽ lại theo họa pháp của thư viện ngày 5/2/1956 có đề khu Phủ Trịnh phần bên ngoài có hào hình thước thợ rộng, gấn Cống Thổ Quan. Đường vào Phủ từ qua một cầu đá lớn được gọi là Cầu Bạch. Nơi đây còn có hồ voi luyện tượng binh, nền kho thuộc khu vực đóng quân của Phó Nguyên soái Dương Lễ công Trịnh Đỗ thuộc tiền quân và trung quân. Trong Vương phủ chúa Trịnh đã có khu thái miếu thờ các Chúa. Khu vực Phủ từ thờ Thái vương Trịnh Kiểm và Tống Thiên vương do dòng trưởng cụ Trịnh Quang (anh con ông bác của Thái Vương Trịnh Kiểm, người thuyết phục và giới thiệu Trịnh Kiểm đi theo Hưng Quốc Công Nguyễn Kim), trông nom. Khu Phủ từ và đình làng thờ thành hoàng là Trịnh Kiểm hương khói suốt 5 thế kỷ qua.

13346411_285312678478088_2658883342534608939_n

(Các bạn trẻ Trịnh tộc dọn vệ sinh nơi thờ tự tổ tiên)

Thời Tây Sơn có lệnh chỉ của Quang Trung ngày 06/3 năm Quang Trung thứ nhất được bảo vệ nên khu Phủ từ vẫn hương khói. Khi vua Gia Long năm đầu ngày 16/6/1802 có đặc chiếu là dòng họ bên ngoại (họ Trịnh) là thân thích nên vẫn được bảo vệ, thờ tự nghiêm cẩn. Phủ từ được tôn trọng hương khói, người trực tiếp là Trịnh Thực con trưởng của Thái phó Linh Quận công, cháu của Yên Đô vương Trịnh Bồng. Căn cứ vào Vương phả dòng Dương lễ công Trịnh Đỗ còn ghi rõ: “Ốc cư Hà Nội, Trịnh Thực lệ kiều phố”. Trong cuốn ngọc phả của viễn đông bác cổ: “Phụng tả Trịnh thị thế phả sự tích” cũng ghi rõ về họ Trịnh và dòng Dương lễ Công.

13335736_252967755061164_4633849693887408270_n

(Các bạn Trẻ Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam dâng hương Tổ tiên tại đền thờ)

Phủ từ thờ Thái vương Trịnh Kiểm, rất linh thiêng mỗi khi các Chúa về thờ, lễ các tiên vương. Phía sau Phủ thờ có khu vườn trồng cây lớn, nhiều loại cây hoa quý tên là Đức Gia Viên. Hằng năm vẫn có lễ hội thờ thành hoàng ở đình và Phủ từ là Đức Thái vương Trịnh Kiểm. Năm Nhâm Ngọ niên hiệu Bảo Đại thứ 7 (1932) hậu duệ đời thứ 18 dòng Khang vương Trịnh Căn, tước Hàn Lâm viện Trịnh Đình Kính (được mệnh danh là ông Hoàng Thủy tinh Đông Dương) và nhân dân làng Thái Kiều trùng tu tôn tạo Phủ từ khang trang. Hiện nay, khu Phủ từ đã không còn to lớn như xưa (còn lại vẻn vẹn chưa đến 40m2, trước đây rộng đên hơn 4ha), cổng Đức gia viên bị xây chặn bịt, câu đối hai bên cổng tò vò kéo đã bị hủy hoại còn sót lại ba chữ ‘Viên lập từ”.

14570427_310883529269586_4540597229588692397_n

(Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam phỏng vấn anh Trịnh Quốc Hùng, họ Trịnh Định Công, dòng dõi con thứ 11 chúa Trịnh Tùng dâng hương tổ tiên)

Ngày 29/01/1996 chính quyền Phường và dân làng làm lễ tôn tạo khánh thành trong 1 gian nhỏ hẹp, bài vị, ngai thờ, tượng Thái Vương đã được dân làng tôn tạo. Đại diện Ban liên toàn quốc họ Trịnh đã tham gia lễ ngày tôn tạo gồm các cụ: Trịnh Tự, Trịnh Trân, Trịnh Vọng, Trịnh Di, Trịnh Vũ, Trịnh Tiến,..v..v… Bà Trịnh Thị Kít và ông Trịnh Quang Vũ đã tôn tạo công đức bức cửa võng tại đền Phủ, tượng Thái vương được làm lễ khai quang. Đền Phủ được giữ gìn và tôn tạo hàng năm được khang trang như hiện nay nhờ công sức của nhân dân và các đoàn thể chi bộ, phụ lão, phụ nữ Ngõ 218 Ngõ chợ Khâm Thiên. Ngày 28/5/1999 một số dân làng đã đem một số di vật cũ của Đền Phủ được họ lưu giữ 50 năm qua mang trả lại đền gồm: 1 cái tiu, đôi nến, lư trầm. Hằng năm Hội đồng họ Trịnh Việt Nam đều tế lễ, thắp hương, cùng các hậu duệ tại Xuân La, Định Công, Bắc Ninh, Thanh Hóa đều có mặt đống góp trong ngày giỗ Thái Vương.

14518706_310896309268308_1518379577_n

(Tuổi trẻ Trịnh tộc phỏng vấn nhân dân Trung Phụng lấy tư liệu để làm phóng sự về Phủ Thái Kiều)

Phủ từ Thái Kiều là một di tích trong lịch sử đã tồn tại 5 thế kỷ ở kinh đô Thăng Long, được ghi dấu trong nhiều sử sách. Cũng tại nơi đây, ở Phố Khâm Thiên trước năm 1954 có trường mang tên “Trường Trịnh Kiểm”. Trường dạy chất lượng cao, đông học sinh ngay cả khi các trường khác phải đóng cửa vì chiến trang. Ngày nay còn dấu tích trường ở Ngõ 132 phố Khâm Thiên, dân làng quen gọi tên cũ là Ngõ Sơn Nam (cách Phủ từ Thái Kiều 400m đường chim bay).

14555858_310897532601519_1193827474_n

(Bảng ghi công đức xây dựng lại Phủ Thái Kiều)

Việc nhân dân Làng Trung Phụng và con cháu họ Trịnh gìn giữ lại “một phần” còn sót lại của Phủ từ là rất đáng quý, lưu giữ lại không chỉ cho nhân dân, dòng họ Trịnh mà còn cho Đất nước, dân tộc ta một di sản, để con cháu muôn đời sau biết đến, hình dung về một giai đoạn lịch sử của đất nước kéo dài hơn 300 năm nơi đây có một Phủ từ đẹp đẽ, nguy nga thờ người có công với đất nước Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm….

(theo Họ Trịnh &Thăng Long, tác giả Trịnh Bỉnh Di, Trịnh Quang Vũ, nxb Từ điển Bách khoa năm 2010).

 

Share.

About Author

2 Bình luận

    • Cam on anh Trịnh Kỳ ah, kính mong anh có những bài viết, bài văn, bài thơ…. hợp với trang Web này của bọn em anh guwuir cho chúng em đăng với ah!

Leave A Reply