TỔ TIÊN HỌ TRỊNH TẠI HẢI PHÒNG THỜI VUA HÙNG VƯƠNG GIÚP DÂN, GIỮ NƯỚC ĐƯỢC NHÂN DÂN TÔN THỜ…

1

DÂNG HƯƠNG TỔ TIÊN LÀ 03 ANH EM HỌ TRỊNH HẢI PHÒNG CÓ CÔNG GIÚP VUA HÙNG DỰNG VÀ GIỮ NƯỚC, ĐƯỢC NHÂN DÂN TÔN THỜ THÀNH HOÀNG HÀNG NGHÌN NĂM NAY…

Từ thời Vua Hùng Vương (hơn 2300 năm trước), tổ tiên Họ Trịnh đã sinh cơ, lập nghiệp tại Thủy Nguyên, Hải Phòng (hiện nay), đặc biệt, tổ tiên Trịnh tộc ta đã nêu cao truyền thống yêu nước, thương dân… là những người tài giỏi, trụ cột của Triều đình Trung ương, giúp Vua giữ nước, giúp dân bình an, sung túc… Truyền thống đó sẽ luôn được con cháu muôn đời sau gìn giữ, phát huy….

 

Nhân chuyến công tác tại Hải Phòng của Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam, ngày 8/10/2016, các bác Hội đồng Họ Trịnh TP. Hải Phòng gồm: bác Trịnh Thị Hồng – Phó Chủ tịch, anh Trịnh Đức Lương – Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Trịnh TP. Hải Phòng đã đưa các thành viên Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam gồm: anh Trịnh Quốc Tuy – Chủ tịch, anh Trịnh Quang Tuấn – Phó Chủ tịch, anh Trịnh Văn Giang – Phó Chủ tịch, chị Trịnh Mỹ Anh – Ủy viên, chị Trịnh Thị Phúc – Ủy viên, anh Trịnh Cường – Ủy viên… đến thăm và dâng hương 03 Nhà thờ (Tam Sơn, Phù Liễn, Dực Liễn) tại Xã Thủy Sơn, Thủy Nguyên, Hải Phòng thờ 3 vị tướng tài họ Trịnh là: Trịnh Thao, Trịnh Thám và Trịnh Mon được ghi chép trong “Ngọc phả Hùng vương” từ thời vua Hùng Duệ Vương- TCN, trong cuộc chiến với giặc Thục, được vua ban thưởng… Có công giúp nhân dân làm ăn, khai hoang giữ đất… Tại đây Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam đã dâng hương Tổ tiên họ Trịnh, được nghe các bác trong Ban Quản lý di tích kể về sự tích các ngôi đền và vị Thần họ Trịnh được thờ, cũng như tình cảm của nhân dân địa phương muôn đời đối với Tổ tiên họ Trịnh ta… Đoàn đại biểu Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam lần đầu tiên được đến thắp hương Tổ tiên, một trong những nơi có nguồn gốc xa xưa của Trịnh Tộc,… qua đó, tuổi trẻ Trịnh tộc thêm hiểu biết về nguồn cội, Họ Trịnh là một trong những họ từ rất sớm thủa khai cơ lập nghiệp của Việt tộc đã cùng với các dòng họ khác sinh sống, tự hào về tổ tiên Trịnh tộc muôn đời nay luôn có công dựng nước, giữ nước, là trụ cột của Triều đình và được nhân dân tôn thờ, truyền thống yêu nước của người họ Trịnh đã có từ rất sớm và truyền mãi mãi cho con cháu hiện nay…. Nhân dịp này, Hội đồng Tuổi trẻ Trịnh tộc Việt Nam xin giới thiệu bài viết về 03 anh em họ Trịnh tại Hải Phòng có công giúp vua Hùng Vương dựng và giữ nước, được nhân dân muôn đời tôn thờ….

14593204_159048017885467_625341167_n

  1. Tổ tiên họ Trịnh và 03 anh em họ Trịnh giúp Vua Hùng Vương dựng, giữ nước …

Trong quá trình lập làng, dựng nước ở Việt Nam, một quốc gia lấy nghề nông làm gốc, để chống chọi với thiên tai, địch hoạ, con người phải gắn bó, liên kết với nhau tạo nên một cộng đồng làng xóm được tổ chức một cách chặt chẽ, bài bản mà cốt lõi là tổ chức theo huyết thống, gia đình và dòng họ. Cộng đồng gia tộc và dòng họ lập nên Làng, nhiều làng lập nên nước. Làng xưa là nơi sinh sống quần tụ của một họ hay một số họ, các làng có định chữ “xá” hay “gia” sau tên dòng họ, chẳng hạn như Trần Xá, Phạm Xá, Trịnh xá, … Là dấu vết hiện tượng làng vốn là nơi trú ngụ của một dòng họ. Nhà nước phong kiến trước đây đặc biệt coi trọng vai trò các dòng họ trong việc quản lý làng, xã. Trong cộng đồng làng, xã đó, từ thời Vua Hùng tại trang Dực Liễn, xã Thủy Sơn, Tổng Trịnh xá, huyện Thủy Đường, Phủ Kinh Môn, Trấn Hải Dương (này là xã Thủy Sơn, Thủy Nguyên, Hải Phòng). Tổng Trịnh xá xưa gồm các xã Trịnh xá, Trịnh hưởng, Thiên Đông, Kiều Bái, Phù Diễn, Dực Diễn và Tam Sơn.

14643057_1080071308775537_2080193444_n

Tại đây có một gia đình chồng là Trịnh Đốc Mẫn, vợ là Hồ Thị Mai sinh được bọc ba người con trai. Sự kiện ông Trịnh Đốc Mẫn và bà Hồ thị Mai sinh 03 người con được thuật lại như sau:“….Lại nói, ngày ấy ở trang Phù Liễn có một gia đình, chồng là Trịnh Đốc Mẫn, vợ là Hồ Thị Mai. Hai vợ chồng thành tâm làm việc thiện. Sáng ngày 11 năm Mậu Dần, bà Mai thấy động thai, trong màn có ánh sáng đỏ, hương thơm ngào ngạt. Đến giờ Dần ngày 12 sinh ra 1 bọc, được 3 con trai. Con trưởng đặt tên là Trịnh Thao, tên chữ là Huyền Nhân, con thứ tên là Trịnh Thám, tên chữ là Phúc Hoàng, con thứ 3 tên là Trịnh Mon tên chữ là Hùng Đạt”. Đặc biệt là cả 03 người con họ Trịnh đều tinh thông văn võ, người toàn tài.

Lúc bấy giờ Vua Hùng Vương thứ 18 đang trị vì đất nước, nghe tiếng lành về 03 anh em họ Trịnh đã cho mời tới nhà môn để thử tài và biết rằng đó là những bậc kỳ tài bèn trọng dụng cả ba ông theo thứ tự khác nhau. Thủa ấy, Chúa bộ Âu Lạc là Thục phán An Dương Vương nghe tin Hùng Duệ Vương không có con trai nối nghiệp bèn đem quân đến đánh. Hùng Duệ Vương sai con rể là Tản viên thống lĩnh bình chống lại. Cả ba anh em họ Trịnh cùng các lạc hầu, Lạc tướng theo Tản viên hăng hái xông trận, quân Thục thua trận phải bỏ chạy. Tin thắng trận, Hùng Duệ Vương mừng rỡ, ban thưởng các tướng sĩ. Ba anh em họ Trịnh được ban chức: Trịnh Thao được Phong là Quảng Hộ, Trịnh Thám được Phong là Phổ Hộ, Trịnh Mon được Phong là Ủng hộ rồi được giáo nhiệm vụ bảo vệ kinh đô. Sau ba anh em lập gia đình có tới 20 người con cả trai gái. Các cụ sau khi qua đời, để tưởng nhớ công ơn các bậc có công với nước, nhân dân Dực Liễn, Phù Liễn (xưa có tên sách An Thọ và An phủ) đã lập đền thờ và suy tôn làm thành hoàng Làng. Với thần hiệu Đương cảnh thành hoàng Quảng độ cư sỹ Đại vương (Trịnh Thao), Đương cảnh thần Hoàng Phổ độ cư sỹ Đại vương (Trịnh Thám), Đương cảnh thành hoàng ủng hộ cư sỹ đại vương (Trịnh Mon), phê chuẩn cho nhân dân sách An Thọ, Ăn Phú ( Dực Liễn, Phù Liễn) tổng Trịnh Xá, huyện Thùy Đường, phủ Kim Môn, trân Hải Dương thờ tự các vị trên.

Tương truyền đến thời Nhà Lý, khi vua Lý Thái Tông đi đánh Chiêm có làm lễ cáo ở đền, ba ông hiển linh xin đi theo ngầm giúp việc quân. Vua đến Diễn Châu cùng quân Chiêm giao chiến, phá được giặc, chúa Chiêm phải dâng đất. Lúc khải hoàn vua truyền lệnh chép thần tích và phong tặng tên hiệu đẹp, thờ cúng lâu dài. Lại miễn tô thuế cho 30 mẫu ruộng của hai sách để lấy tiền đèn nhang ở đền thờ ba ông và ghi vào sổ thờ bách thần của nhà nước.

14627972_159047604552175_895777041_n

Hiện nay các Đình Dực Liễn và Phù Liễn còn lưu giữ 18 đạo sắc phong, trong đó có 02 đạo sắc thời Lê, 01 đạo sắc thời Tây Sơn, các sắc phong còn lại thuộc thời Nguyễn. Đền thờ 3 vị Thành hoàng họ Trịnh đã được công nhận di tích lịch sử. Theo chúng tôi, đây là bản thần tích sớm nhất, đầy đủ nhất xác nhận sự hiện diện của của người họ Trịnh trên đất nước ta mà ta được biết.

14642996_159047484552187_2057961336_n

Để mình chứng cho việc sinh cư lập nghiệp của người Việt cổ trên mảnh đất Dực Liễn, Phù Liễn, tổng Trịnh Xá, năm 1961, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy ở vùng này 05 ngôi mộ, quan tài bằng thân cây khoét rỗng, cuối năm 1999 đầu năm 2000 trong quá trình làm đường nhân dân đã phát hiện thêm 02 ngôi mộ nữa…Năm 2001, các nhà khảo cổ đã khảo sát và khai quật thêm 03 ngôi mộ thuyền cùng 22 tiêu bản hiênj vật như giáo đồng, lao, mũi tên đồng, đồ gốm. Đây là những di tích hiên vật thời văn hoá Đông Sơn có khung niên đại từ thế kỷ thứ 5 trước CN đến thế kỷ 1,2 sau CN. Đây là chủ nhân thuộc thời Hùng vương khai phá, chiếm hữu phục vụ mưu sinh. Từ đó, chúng ta có thể so sánh đối chiếu với các tư liệu về các vị thành hoàng họ Trịnh được tôn thờ ở các đi tích với chủ nhân các ngôi mộ khai quật được có điểm tương đồng.

  1. Nhân dân tôn thờ tổ tiên Trịnh tộc, 03 anh em họ Trịnh có công với nước với dân…

Sự tích kể lại về việc 03 danh tướng thời Vua Hùng họ Trịnh sau khi lập công giúp Vua, giúp nước đã có công với dân làng như sau“…Lúc ấy, đất nước thanh bình, nhân dân yên ổn ba ông xin về thăm cha mẹ, nhà vua bằng lòng. Ba ông cùng quân sĩ về quê cũ. Các già làng vui mừng đón tiếp. Với số vàng bạc vua ban thưởng khá nhiều, cha mẹ các ông mở yến tiệc khoản đãi dân làng 3 ngày. Ai ai cũng được hưởng ân huệ. Ba ông lại bỏ tiền mua ruộng dất, lập nhà thờ, đền miếu làm nơi thờ tự. Công việc xong xuôi, ba ông giao lại cho dân làng, rồi rước cha mẹ về kinh đô Phong Châu để dễ việc cúng dưỡng. Đến ngày 12 tháng 5 cả cha mẹ đều từ trần. Ba anh em lo việc tang ma chu đáo và cử tang hết lòng hiếu kính. Về sau, ba ông sinh hạ được trai gái cả thảy 20 người tại đô thành Phong Châu...”

“.…Ông Trịnh Thao mất ngày 12 tháng 3.

Ông Trịnh Thám mất ngày 12 tháng 8.

Ông Trịnh Mon mất ngày 12 tháng 11.

Trong 5 năm dân trong trang không được yên ổn, người sách An Thọ là Nguyễn Phú Vịnh viết bài vị ba ông Quảng Hộ, Phổ Hộ, Ủng Hộ để thờ cúng. Từ đó dân trang được bình yên, cầu nguyện gì đều được toại nguyện. Người dân An Phú là Đào Văn Thành cũng theo như Nguyễn Phú Vịnh viết bài vị thờ ở miếu do ba ông dựng ngày trước nên cũng được thịnh vượng, an lành, hễ cầu xin điều gì cũng được linh nghiệm. Các sách khác có nhiều người cũng theo gương mà thờ các ngài….”

14625289_159048041218798_536796447_n

(Tượng thờ Quảng độ cư sỹ Đại vương Trịnh Thao tại cung cấm Đền Tam Sơn, Thủy Nguyên, Hải Phòng)

          Cho đến hiện nay nhân dân Thuỷ Nguyên hàng năm vẫn tổ chức lễ hội để tôn vinh, thờ cúng 3 ông và thân mẫu của 3 ông họ Trịnh. Tại đình Tam Sơn, Thuỷ Nguyên thờ ông trưởng Trịnh Thao, đã được ông Trịnh Trọng Giữ cung tiến mở rộng đất đai khuôn viên đình. Quá trình sửa chữa và xây dựng nhân dân đã phát hiện hũ chứa rất nhiều tiền cổ của một số triều đại.

14627763_159047844552151_1008377347_n

14625348_159048164552119_694339444_n

(Đền Tam Sơn, nơi đây có sự tích rất lạ, khi Nhân dân chuẩn bị tôn tạo đền, từ nhát cuốc đầu tiên xuống đất, đã được 01 hũ tiền cổ (nặng 22 kg), khi xác định niên đại hầu hết số tiền này có niên đại từ Thế kỷ 7 đến 13 Sau Công nguyên,… Theo các cụ cao niên phỏng đoán, việc đào được hũ tiền cổ ngay trên nền đất cũ của ngôi đền trong lễ động thổ xây dựng lại ngôi đền cho thấy 03 cụ Thần họ Trịnh rất thiêng, giữ gìn của cải cho lộc con cháu để xây dựng lại đền thờ khang trang, đẹp đẽ…)

          Trong lĩnh vực khảo cổ, quanh khu vực thờ 3 anh em họ Trịnh cũng đã phát hiện nhiều mộ thuyền cùng thời với vua Hùng, vậy điều này càng khẳng định về khoa học niên đại và dấu vết cổ xưa tại mảnh đất Thuỷ Nguyên, họ Trịnh đã xuất hiện rất sớm. Nhưng đặc biệt là họ Trịnh là những vị có tài, có công, có đức với nhân dân và tổ quốc. Điều kỳ lạ là cả 3 di tích này đều được thống nhất quy hoạch, thiết kế, xây dựng trên khuôn viên đồng bộ giống nhau bao gồm: Đình ở giữa thờ các ông Thành Hoàng họ Trịnh; bên phải là Chùa và bên trái là nhà Văn hóa để hàng năm nhân dân tổ chức lễ hội, đón rước, thờ phụng thân phụ, thân mẫu và tôn vinh 3 anh em họ Trịnh ở Thủy Nguyên, Hải Phòng.

14610732_159047511218851_2091310527_n

(Tượng thờ Đương cảnh thần Hoàng Phổ độ cư sỹ Đại vương Trịnh Thám tại Đền thờ Dực Liễn, Thủy Nguyên, Hải Phòng)

          Điểm đặc biệt hơn là 3 anh em họ Trịnh Thủy Nguyên không những được nhân dân hàng năm tổ chức lễ hội tôn vinh, thờ cúng, mà hàng ngàn đời nay đã được đặt tên cho cả tổng Trịnh Xá bao gồm 10 xã: Kiền Bái, Trịnh Xá, Trinh Hưởng, Đồng Giá, Dực Liễn, Thiên Đông, Phù Liễn, Tam Sơn và thị trấn Núi Đèo tại Thủy Nguyên. Tại đây còn có một cây cầu lớn mang tên họ Trịnh nằm trên quốc lộ 10 chạy Thái Bình- Quảng Ninh. Một điều thú vị hơn nữa là ngay cạnh cây cầu này có một đầm lớn cũng mang trên họ Trịnh- tức là Đầm Trịnh. Tất cả người dân gốc ở đây đều khẳng định nhân dân Thủy Nguyên khi làm bún phải lấy nước ở đây thì bún mới ngon và không bị chua. Như vậy, về mặt tâm, đức, công, danh… ta đều thấy là họ Trịnh phải có công lao và tài đức lắm mới được nhiều triều đại phong cho nhiều mỹ từ; nhân dân Thủy Nguyên ngàn đời tôn thờ và đặt tên cho nhiều địa danh để lưu danh hậu thế.

14620101_159047337885535_682901341_n

(Đền thờ Phù Liễn, thờ Đương cảnh thành hoàng ủng hộ cư sỹ đại vương Trịnh Mon)

14625356_159048091218793_1680255976_n

(Tuổi trẻ Trịnh tộc dâng hương Tổ tiên Trịnh tộc tại đền thờ Tam Sơn, Thủy Nguyên, Hải Phòng..)

14625228_159048254552110_587167255_n

(Truyền hình TrịnhTV lấy tư liệu cho chương trình truyền hình “Trịnh tộc trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước và phát triển của Việt tộc”)

BAN VĂN HÓA – SỰ KIỆN – HỘI ĐỒNG TUỔI TRẺ TRỊNH TỘC VIỆT NAM

(Tổng hợp và Tham khảo thêm từ bác Trịnh Dương, Ủy viên Hội khoa học lịch sử Việt Nam; bài viết của Trịnh Minh Hiên & Đồng Thị Hồng Nhân trong kỷ yếu Hội thảo khoa học Quốc gia ‘Họ Trịnh ở Hải Phòng”; tư liệu từ anh Trịnh Đức Lương – Phó Chủ tịch HĐ họ Trịnh TP. Hải Phòng)

Share.

About Author

1 phản hồi

  1. Bài viết đã cố gắng khái quát nên còn nhiều chỉ tiết chưa thẻ hiện rõ, vì vậy kính mong đồn tộc, thân tộc Trịnh ta, nhất là tại Hải Phòng bổ sung ah!

Leave A Reply